Σύγχρονοι εξελιγμένοι συμπλέκτες

ΣΑ|Σύστημα Μετάδοσης Κίνησης

Ο συμπλέκτης (αμπραγιάζ) είναι το εξάρτημα που συνδέει (ή αποσυνδέει) τον κινητήρα με τo κιβώτιο ταχυτήτων και τα άλλα κινούμενα μέρη του οχήματος.

  • αποστολή του είναι η μετάδοση (ή η διακοπή της μετάδοσης) της κίνησης του κινητήρα στο κιβώτιο ταχυτήτων με όσο το δυνατόν πιο ομαλό τρόπο.
  • τοποθετείται στην πλευρά του κινητήρα που είναι ο σφόνδυλος (βολάν).

Ο συμπλέκτης έχει:

  • ένα κινητήριο τμήμα — το τμήμα που έχει την κίνηση — η πλευρά του κινητήρα και
  • ένα κινούμενο τμήμα — το τμήμα που θα πάρει την κίνηση — η πλευρά του κιβώτιου ταχυτήτων

Το κινητήριο τμήμα είναι η πλευρά του σφονδύλου (βολάν) που είναι συνδεμένος πάνω στον στροφαλοφόρο άξονα του κινητήρα και το κινούμενο τμήμα ο δίσκος που είναι προσαρμοσμένος πάνω στον πρωτεύοντα άξονα του κιβώτιου ταχυτήτων.

Οι συνηθέστεροι τύποι συμπλέκτη λειτουργούν με την τριβή και είναι ξηρού ή υγρού τύπου:

  • συμπλέκτης ενός δίσκου με ελατήρια
  • συμπλέκτης δύο δίσκων με ελατήρια
  • συμπλέκτης πολλαπλών δίσκων
  • συμπλέκτης με διάφραγμα
  • υγρής τριβής πολλαπλών δίσκων

Είδη συμπλεκτών στα σύγχρονα αυτοκίνητα:

Μηχανικός συμπλέκτης

συμβατικοί ξηροί συμπλέκτες
συμπλέκτες με βολάν διπλής μάζας
υγροί συμπλέκτες

Ηλεκτρομαγνητικός συμπλέκτης

Υδροδυναμικός συμπλέκτης

Το κινητήριο τμήμα (στροφέας, ιμπέλερ) και το κινούμενο (στρόβιλος, τουρμπίνα) είναι μέσα σε κέλυφος εμβαπτισμένα σε κατάλληλο υγρό κιβωτίων. Η σύμπλεξη\αποσύμπλεξη γίνεται διαμέσου της ροής του υγρού. Ο στροφέας είτε είναι προσαρμοσμένος στο σφόνδυλο (βολάν) είτε με κάποιο άλλο τρόπο κινείται με την κίνηση του κινητήρα και μεταφέρει διαμέσου των πτερυγίων του κινητική ενέργεια στο υγρό (λόγω φυγόκεντρης δύναμης) το οποίο την μεταδίδει στα πτερύγια της τουρμπίνας πετυχαίνοντας την περιστροφή της.

Η μετάδοση της κίνησης γίνεται εδώ χωρίς εξωτερική επέμβαση αλλά εξαρτάται από τις στροφές εξόδου του κινητήρα (σε χαμηλές στροφές η μεταφερόμενη ισχύς προς την τουρμπίνα είναι μηδενική). Οι απώλειες επίσης είναι σημαντικές, ιδιαίτερα στις χαμηλές στροφές. Τα πτερύγια του στροφέα είναι συνήθως ενσωματωμένα στο κέλυφος του συστήματος (ο στροφέας είναι ουσιαστικά εσωτερική διαμόρφωση του κελύφους του συστήματος).

Το υγρό (λάδι κόκκινο) των αυτόματων κιβωτίων και συμπλεκτών έχει την ονομασία ΑΤF (Automatic Transmission Fluid).

Υδραυλικός μετατροπέας ροπής

Αυτόματος συμπλέκτης

Μηχανικά κιβώτια σειριακής επιλογής ταχυτήτων

Σε ορισμένες εκδόσεις χειροκίνητων κιβώτιων με αυτόματο συμπλέκτη, ο συμβατικός επιλογέας ταχυτήτων έχει αντικατασταθεί με έναν επιλογέα ανεβάσματος '+' κατεβάσματος '-' ταχυτήτων.

Στα συστήματα αυτά οι αλλαγές γίνονται μία—μία σειριακά. Σε κάποια μοντέλα η διαδικασία γίνεται με το πάτημα πλήκτρων ή με μπουτόν στο τιμόνι.

Στα συστήματα αυτά συνήθως:

  • ο οδηγός έχει τη δυνατότητα να αλλάξει παραπάνω από μία σχέσεις κρατώντας τον επιλογέα στη θέση του για λίγο περισσότερο χρόνο.
  • υπάρχει η επιλογή αυτόματης λειτουργίας του συστήματος μετάδοσης κίνησης με το πάτημα κάποιου διακόπτη.
  • σε φρενάρισμα πανικού κατεβαίνουν μία—μία οι ταχύτητες και όταν το αυτοκίνητο πλησιάζει την ακινητοποίηση γίνεται αποσύμπλεξη του κινητήρα
  • σε ολισθηρό οδόστρωμα αν ενεργοποιηθεί το σύστημα ABS αποσυμπλέκεται ο κινητήρας ώστε να μην επηρεάζεται καθόλου το φρενάρισμα από την αδράνεια του κινητήρα.

Ημι-αυτόματα κιβώτια διπλού συμπλέκτη

Dual-Clutch Transmission (DCT)
| BMW «DCT» | Volkswagen «DSG» | Alfa Romeo «TCT» | Porsche «PDK» |

Τα ημι-αυτόματα κιβώτια διπλού συμπλέκτη είναι κιβώτια αυτόματης σύμπλεξης.

Σε αυτά, ο πρωτεύων άξονας του κιβώτου είναι χωρισμένος σε δύο τμήματα κάθε ένα από τα οποία έχει τον δικό του συμπλέκτη. Η ισχύς του κινητήρα μεταφέρεται είτε στον έναν άξονα με τον αντίστοιχο συμπλέκτη είτε στον άλλο.

Ο ένας άξονας αναλαμβάνει για τις μονές ταχύτητες και την όπισθεν και ο άλλος για τις ζυγές ταχύτητες. Κατά τη διάρκεια σύμπλεξης μιας ταχύτητας στον έναν άξονα η επόμενη ταχύτητα είναι άμεσα έτοιμη (σε κάποιες σχεδιάσεις είναι ήδη προεπιλεγμένη) στον άλλο άξονα, οπότε η αλλαγή ταχύτητας απαιτεί μόνο την αποσύμπλεξη του ενός συμπλέκτη και τη σύμπλεξη του άλλου και επομένως μπορεί να γίνει ταχύτατα.

Οι δύο άξονες μεταφέρουν την κίνηση σε κοινό άξονα εξόδου.

Δεν μπορεί να υπάρχει αλλαγή δύο ταχυτήτων μαζί (πχ. από 2η να μπει 4η) αφού και οι δυό βρίσκονται στον ίδιο άξονα.

Κιβώτια διπλού συμπλέκτη είναι τα Porsche PDK, BMW DCT, Volkswagen DSG, Alfa Romeo TCT.

Πιθανά προβλήματα - βλάβες

Η προβληματική λειτουργία ενός συστήματος συμπλέκτη μπορεί να εμφανίσει τα εξής συμπτώματα:

  • καθυστέρηση στην αλλαγή των ταχυτήτων
  • υπερβολικό θόρυβο στις αλλαγές ταχυτήτων
  • σκορτσαρίσματα κατά τις αλλαγές των ταχυτήτων
  • αδυναμία αλλαγής ταχυτήτων με ακινητοποίηση του οχήματος
  • φθορά του συμπλέκτη σε μικρό χρονικό διάστημα και έντονη οσμή
  • αυξημένη κατανάλωση καυσίμου
  • φθορά των ημιαξονίων
  • πρόωρη ή και ανομοιόμορφη φθορά των ελαστικών

Μέσα - τρόποι διάγνωσης

Για τη διάγνωση βλαβών στο σύστημα του συμπλέκτη απαιτείται έλεγχος των φθορών με αποσυναρμολόγηση του συστήματος.

Αν υπάρχει ηλεκτρονικό σύστημα ελέγχου υπάρχει συνήθως έξοδος για διαγνωστικό έλεγχο οπότε χρησιμοποιούνται οι ειδικές διαγνωστικές συσκευές ή πολύμετρα.

Unless otherwise stated, the content of this page is licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 License